Tiwul yaiku panganan tradhisional asli Indonesia kang dhisik sempet dadi panganan pokok pengganti sega beras. Tiwul digawe saka gaplek, yaiku singkong kang wis digaringake lan dikukus. Isih akeh wong saka laladan Wonosobo, Gunungkidul, Wonogiri, Pacitan lan Blitar kang wektu iki isih ngonsumsi tiwul sanadyan dudu maneh dadi panganan pokok. Ora dingerteni kanthi mesthi kapan tiwul wiwit digawe, nanging tiwul dadi panganan pokok saperangan gedhe rakyat Jawa ing masa penjajahan Jepang. Ing wektu iku bahan panganan kang pantes kaya sega beras angel banget diolehi lan ora mampu dituku, pungkasane rakyat ngupadi bahan panganan liya pengganti sega.
Sajarah
Tiwul yaiku panganan sing kagawe saka bahan dhasar pohung. Amarga kasil kebun sing paling gampang ditandur lan dipanen tanpa mbutuhake pangopenan mligi yaiku pohung, mula akeh olahan berbahan pohong kalebu tiwul ing jaman semana. Pohung dudu mung murah banget lan gampang diolehi wektu iku, nanging uga bisa disimpen jroning wayah suwe banget lan wareg. Malah pirang-pirang panganan kagawe saka singkong kang wis dipepe, digaringake lan njamur ugi sinebut gatot. Pramila, pohung dadi siji-sijine bahan pangan utama kang diduweni ing wektu iku. Pohung nduweni kalori luwih endhep katimbang sega beras nanging nduweni serat luwih akeh, saengga maregi luwih suwe. Wektu iki uga isih ana akeh kang ngadl glepung gaplek utawa glepung tiwul ing pasaran, bisa uga migunakake glepung tapioka menawa pengin nggawene. Dadi, kaya iku mau sajarah anane tiwul. Tiwul luwih gurih menawa diwenehi tambahan parutan klapa, bisa diolah karo nambahake sathithik uyah menawa pengin gurih, utawa ditambahake gula menawa pengin didadekake camilan manis.
Mupangat
Sanadyan katon prasaja lan kaya ora bergizi, nanging aja salah amarga tiwul nduwe macem-macem paedah kang apik kanggo awak. Nutrisi kang kakandhut ing tiwul asale saka pohung. Saliyane kandhutan vitamin c, jebul tiwul uga diperkarya karo vitamin b kompleks ing endi apik kanggo ngatasi lelara anemia. Protein kang dhuwur uga duwe peran kanggo nglatih daya tahan otot amarga kandhutane cukup dhuwur dibandhingake karo kenthang lan boled. Tiwul uga bisa didadekake panganan sehat kanggo para pelaku diet. Amarga karbohidrate luwih endhep saka sega dadi apik banget kanggo ngudhunake abot awak. Kandhutan serat uga ana ing tiwul kang apik kanggo kasarasan pencernaan.
Resep Sega Tiwul
Bahan:
1. 350 gram pohung kang wis digaringake
2. 150 gram gula abang
3. 200 gram klapa parut
4. 2 lembar godhong pandan kang dawane sawatara 20 cm, diikat simpul
5. 1 lembar godhong gedhang
6. 350 ml gelas banyu
7. Uyah sacukupe
Carane masak:
1. Pohung kang wis digaringake (gaplek) ditutu tekan dadi kaya glepung, banjur percikake sathithik banyu, banjur tumbuk maneh tekan diolehi butiran cilik-cilik. Disingkiri dhisik, amarga iki ya bahan utamane.
2. Panaske dhisik dandang utawa kukusan, aja lali alasi karo migunakake godhong gedhang.
3. Lebokake bunderan cilik pohung wau menyang jero dandang.
4. Tambahke gula abang kang wis diserut ing dhuwur gaplek, kudu rata ya, nanging ora kabeh kena gula abange uga ora apa-apa, banjur kukus suwine kurang luwih 1 jam, banjur diangkat.
5. Sawise iku kukus klapa parut bareng karo godhong pandan lan tambakan uyah sacukupe, suwine kurang luwih 15 menit, banjur diangkat-angkat.
6. Sega tiwul siyap dicawisake bareng karo klapa parut.
Nah, iku wau cara nggawe sega tiwul sing legi. Sanadyan rada njlimet saka masak sega, ugi kulina yen arep ora legi, diilangi wae gula abange. Sega tiwul kang ora manis, alias ora ana rasane iku kandhutan kalorine luwih endhep saka sega.
